بانک جامع اطلاعات فرش و دست بافته های ایران
 

  جستجو
 موزه فرش  
بازرگاني سبحه
 OldCarpet.com  
 مجله گره  
 مجله هالي
 سازمان توسعه تجارت ايران
 Miri Iranian Knots
 ICOC
 Araghchi Carpet
 DOMOTEX
 مرکز ملي فرش
 فرش در آيينه مجلات
 دسترسي اعضا
نام:
رمز عبور:


عضو جديد




 

نظر بدهيد! 

نسخه چاپ

 ارسال براي ديگران

 بازگشت




تاريخ درج: 7/6/90


فرش؛ وصله ناجوري بر قامت کشاورزي



90/6/7 - روزنامه جهان اقتصاد
    علي شفائي
    
    فرش دستباف ايران به عنوان يکي از ارزشمندترين ميراث فرهنگي، هنري و اقتصادي کشور است، ميراثي که در طول زمان حيات خود مصائب و سختي هاي زيادي را متحمل شده، اما همچنان ارزش هاي خود را حفظ کرده و جهانيان فرش دست باف اصيل را به نام ايران مي شناسند.
    به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، در طول تاريخ همواره بيگانگان تلاش نموده اند، به انحاء مختلف رموز طراحي، نقش نگاري و بافت فرش را از ايرانيان آموخته و دراين هنرضنعت جايي براي خود بازکنند.
    اگرچه به ظاهر ان اتفاق افتاده است، اما هيچگاه بافته هاي ديگر کشورها نتوانسته جاي فرش دستباف ايراني را بگيرد، چراکه اين هنر از قلب و جان طراح، نقش نگار، ريسنده و بافنده ايراني بر مي آيد و اين ذوق و مهارت قابل کپي برداري و دست اندازي نيست.
    گذشته از بد نيتي هاي برخي بيگانگان براي متوقف نمودن حرکت رو به جلو فرش دست باف ايراني، بعضا ً در داخل کشور نيز اتفاقاتي رخ مي دهد که شايد در پس آن نيتي براي آسيب رساندن بهاين هنرضنعت نباشد، اما خروجي آن چيزي جز آسيب ديدن فرش دستباف نبوده و در اين ميان فعالان و هنرمندان اين هنرصنعت نيز از اين کج سليقگي ها آسيب هايي جبران ناپذير ديده اند.
    در حاليکه از چندين سال پيش مسوليت صنعت فرش دستباف به وزارت بازرگاني واگذارشد و مرکز ملي فرش ايران به عنوان متولي دولتي اين حوزه شناخته شد.
    متاسفانه از چندي پيش جرياناتي در کشور شکل گرفتند، که داعيه جداشدن فرش دستباف از وزارت بازرگاني و پيوستن آن به نهادهاي ديگر را پي گيري مي کردند، جرياناتي که بي توجه به ثباتي که روند فعاليت فرش و مديريت آن در کشور به دست آورده تنها براي منافع شخصي، گروهي و يا خوشبينانه سازماني اين داعيه را در سر مي پروراندند.
    با ادغام وزارت صنايع و معادن در وزارت بازرگاني حضور فرش دستباف در اين وزارتخانه بيش از پيش توجيه پذير شد، چراکه وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت متولي توليد و تجارت کشوراست و هنر صنعت فرش دستباف نيز از اين قاعده مستثني نيست.
    اما متاسفانه گويي بدسليقگي ها در خصوص فرش دستباف را پاياني نيست و در حاليکه در مجلس شوراي اسلامي طرح واگذاري تنظيم بازار محصولات کشاورزي به وزارت جهاد کشاورزي در حال پي گيري است، اضافه شدن نام فرش دستباف به فهرست اقلام اين حوزه موجب شده تا در صورت تصويب اين پيشنهاد، تولي‌گري فرش به وزارت جهاد کشاورزي منتقل شود، اتفاقي که مطمئنا ً در دل خود روزهايي نه چندان خوشي را پيش روي اين هنرصنعت ارزشمند خواهد گذاشت.
    
    مخالفت وزارت صنعت، معدن و تجارت
    موضوعي که قريب به اتفاق صاحبنظران و فعالان اين حوزه بر آن نظر داشته و مخالفت خود را مطرح نموده اند، چنانکه فيصل مرداسي رئيس مركز ملي فرش به فارس گفت: وزارت صنعت، معدن، تجارت مخالف الحاق فرش به وزارت جهاد كشاورزي است.
    وي افزود: طرحي در كميسيون كشاورزي مجلس تهيه شده تا براساس آن تنظيم بازار محصولات كشاورزي از وزارت صنعت، معدن و تجارت انتزاع و به وزارت جهاد كشاورزي ملحق شود كه فرش دستباف هم در اين طرح آمده است.
    مرداسي افزود: وزارت صنعت، معدن و تجارت با كليات طرح موافق اما با الحاق فرش و صنايع تبديلي به وزارت جهاد مخالف است كه اين طرح روز چهارشنبه در كميسيون صنايع مجلس رد شد و كميسيون كشاورزي مجلس نيز كميته‌اي متشكل از سه نفر از نمايندگان مجلس و سه نفر از نمايندگان وزارتخانه معتبر را تشكيل داده است تا در مورد اين موضوع تصميم‌گيري كنند.
    وي ابراز اميدواري كرد تا نمايندگان مجلس در راستاي حمايت از توليد و تجارت فرش با الحاق فرش به وزارت جهاد كشاورزي مخالفت كنند.
     به گفته وي، 70 درصد از توليد فرش دستباف صادرات مي‌شود لذا غفلت از صادرات لطمه بزرگي به كل زنجيره وارد مي‌كند.
    وي با بيان اينكه 6 سال قبل نيز با هدف ارتقاي صادرات فرش دستباف از چند وزارتخانه از جمله وزارت جهاد منتزع و با هدف ثبات مديريت فرش دستباف در وزارت بازرگاني متمركز شد گفت: در شرايط فعلي ما نيازمند حمايت از توليد و صادرات فرش دستباف هستيم.
    
    فرش دستباف خارج از محدوده بخش کشاورزي است
    از سويي اتاق فكر فرش دستباف نيز در اعتراض با اين موضوع اعلام كرد: فرش دستباف خارج از محدوده بخش کشاورزي است و براي ارتقاي آن بايد به جايگاه صادراتي و حوزه تجارت فرش دستباف توجه ويژه شود.
     به گزارش فارس، در تاريخ پنجم مرداد ماه سال جاري، برخي از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي با هدف مغفول نماندن بخش كشاورزي در وزارت جديد صنعت، معدن و تجارت، با ارايه طرحي دو فوريتي خواستار انتزاع وظايف و اختيارات بخش كشاورزي از وزارت صنعت، معدن و تجارت و الحاق آن به وزارت جهاد كشاورزي شدند كه در متن اين طرح در كنار امور گندم، آرد و نان و صنايع تكميلي و تبديلي بخش كشاورزي، به فرش دستباف نيز اشاره شده بود.
    براساس ماده واحده اين طرح و درصورت تصويب نهايي، از تاريخ تصويب اين قانون تمامي امور مربوط به تجارت بخش کشاورزي و منابع طبيعي، اعم از صادرات، واردات، تنظيم بازار داخلي، امور گندم، آرد و نان، فرش دستباف، صنايع تبديلي و تکميلي بخش کشاورزي همراه با تمامي نيروهاي انساني، شرکت ها، موسسات تحقيقاتي و پژوهشي، امکانات منقول و غيرمنقول، دارايي ها، بودجه و اعتبارات، يارانه و تعهدات از وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت منتزع و به وزارت جهاد کشاورزي ملحق مي شود.
    همچنين طبق تبصره اين طرح و درصورت تصويب نهايي، اتخاذ تصميم در خصوص تعيين و ابلاغ تعرفه ها، سهميه هاي مقداري در واردات، نوع واردات و ابزارهاي تعرفه اي در خصوص مفاد اين قانون صرفا بر عهده وزارت جهاد کشاورزي است.
    در اين رابطه اتاق فکر فرش دستباف ايران معتقد است: اين موضوع صرفنظر از آثاري که بر توسعه و شکوفايي بخش کشاورزي مي تواند داشته باشد، حاوي نکته بسيار مهمي است که در لابلاي انگيزه هاي طراحان اين طرح زمينه تشويش و نگراني شديد دستاندرکاران و ذينفعان فرش دستباف را در پي دارد.
    در ماده واحده اين طرح کليه امور اعم از صادرات، واردات، صنايع تبديلي و تکميلي، همراه با تمامي نيروهاي انساني، شرکت ها، موسسات تحقيقاتي و پژوهشي، امکانات منقول و غيرمنقول، دارايي ها، بودجه و اعتبارات، يارانه و تعهدات مرتبط با فرش دستباف کشور نيز به همراه موضوعات مرتبط با بخش کشاورزي از اختيار متولي فرش دستباف خارج و در اختيار وزارت جهاد کشاورزي قرار گيرد.
    اين بخش از طرح مذکور که صرفا با عبارت کوتاه "فرش دستباف" عملا تمامي راه هاي طي شده براي ساماندهي و زمينه توسعه و ارتقاي فرش کشور را بي نتيجه خواهد کرد به‌زعم کارشناسان بخش فرش، تتمه جان فرش دستباف ايران را نيز از آن خواهد گرفت.
    تصميم گيرندگان و تصميم سازان بايد توجه کامل داشته باشند که ساختار و سازمان و پيکره فرش دستباف که با مرارت و سختي و سرمايه گذاري کلان مادي و معنوي دست اندرکاران بخش خصوصي و صرف اعتبارات بسيار ملي راه را تا به اينجا رسانده و در حال طراحي برنامه هاي کلان تري در اين بخش است، بدليل مشکلات فراوان داخلي و خارجي، توان تحمل اين همه تنش ناشي از حملات متعدد دستگاه ها را به خود نداشته و در صورت تصويب چنين طرحي آثار مخرب آن در بخش فرش بسيار زياد و غير قابل جبران خواهد بود.
    بخش عمده اي از تلاش هاي مرتبط با فرش دستباف و اميدهايي که به آينده آن مي رود بطور کامل خارج از محدوده بخش کشاورزي و حتي و مديريت کلان راهبردي آن نيز بيرون از دايره تنگ تلاش هاي روستايي است.
    آنانکه فرش دستباف ايران را بي توجه به ويژگي هاي آن چندان تنزل داده اند که بتوان آن را با بکارگيري کلمه فرش به زلف اين طرح گره زد، آنقدر از فرش و خصائص و پيچيدگي هاي آن دور هستند که توانسته اند آن را در کنار آرد و گندم و ساير غلات جاي دهند.
    يکي از اسباب اساسي و جدي توسعه کشور به يقين توجه به کشاورزي است. سرزمين بزرگ ايران نيز با در اختيار داشتن آب هاي سطحي و منابع تحت ارضي آن در صورت مهار و کنترل در کنار منزلت بخشيدن و حمايت واقعي از کشاورز و کشاورزي و خصوصا توزيع ماشين آلات مدرن با تسهيلات ويژه در جهت پرداختن به امر مکانيزاسيون که نتيجه قطعي آن افزايش توليد، ترغيب توليدکنندگان محصولات کشاورزي در بخش هاي زراعت، باغداري و... است نه تنها لازم بلکه آرزوي هر ايراني ميهن پرست و علاقمند به سرزمين مادري است.
    اين مهم اما الزاما نمي تواند و نبايد با ناديده گرفتن آثار اجراي اين طرح بر دست اندرکاران و بافندگان و جمعيت بالاي ده ميليوني که معاش خود را از فرش و دستبافته ها تامين مي کنند قابل دسترسي باشد. کما اينکه چنين تصوري نيز از اساس نادرست و غير واقعي است.
    فرش وصله ناجور حوزه کشاورزي
    اگرچه بخش قابل توجهي از توليدات فرش کشور در روستاها توليد مي شود، اما اين موضوع باعث نمي شود تا فرش به عنوان يک محصول کشاورزي مطرح شود و مقرر شود تا در فهرست اقلام کشاورزي قرار گرفته و با اين محصول برخوردي شود که با توليدات کشاورزي مي شود.
    فارغ از مباحث کارشناسي اشاره به اين نکته قابل توجه است، که فرش به عنوان يک توليد هنري يا صنعتي کالايي با دوام بوده، که ممکن است در هر موقع از سال بافته شود، اما محصولات کشاورزي کالايي مصرفي با عمر کوتاه هستند که در مواقع مشخصي از سال توليد مي شوند.
    چگونه ممکن است وزارت جهاد کشاورزي با همه مشغله هايش بتواند براي توليد و تجارت فرش دستبافي که هيچ شباهتي با هيچ يک از اقلام کشاورزي ندارد برنامه ريزي کرده و زيرساخت هاي لازم را فراهم نمايد.
    در چنين شرايطي مي توان مدعي شد فرش با همه زيبايي هايش چنان وصله ناجوري بر قامت وزارت جهاد کشاورزي است که نه تنها موجب آراستن جامه اين وزارتخانه نمي شود، بلکه ترکيبي ناموزون را حاصل خواهد شد که هم فعالان صنعت فرش و هم مسولان وزارت جهاد را دچار دردسر خواهدکرد.
    اگر نمايندگان مجلس شوراي اسلامي به اين الحاق رأي دهند و فرش را به مجموعه کشاورزي تبعيد کنند، بايد از فرداي آن روز به دنبال راه حلي بود تا اين وصله ناجور تحميل شده بر قامت کشاورزي کشور را به نوعي برطرف کرد.
    کلام آخر اينکه با توجه به مشکلاتي که هم اکنون فرش دستباف با آن روبرو است و اين تغيير ساختار آنها را مضاعف مي کند، مي توان پيش بيني کرد که نهايت اين اتفاق نابودي کامل فرش دستباف ايراني است، اتفاقي که متاسفانه براي بسياري ديگر از صنايع دستي و هنرصنعت هاي کشور رخ داده و امروز جز سايه اي از آنها باقي نمانده است. 


  همچنين در اين باره بخوانيد:
  اتحاديه فرش دستباف ايران در ژاپن مجعول و رئيس خودخوانده آن نيز شيادي بيش نيست 
  فرش؛ وصله ناجوري بر قامت کشاورزي  
  مخالفت کمیسیون اقتصادی مجلس با انتقال فرش به وزارت جهاد  
  اعتراض صادرکنندگان فرش دستباف تبریز به طرح انتقال متولي فرش 
  متن کامل طرح انتزاع فرش از وزارت صنعت و تجارت به وزارت کشاورزي + دانلود 
  مخالفت وزارت صنعت، معدن و تجارت با الحاق فرش به جهاد كشاورزي 
  انتقاد اتاق فكر فرش دستباف از واگذاري تصدي فرش به جهاد كشاورزي 


 
  پيشخوان
  مرکز ملی فرش ایران
  اتاق فکر فرش ایران
  صفحه اختصاصی وزیر بازرگانی
  اتاق بازرگانی ایران
  چاي‌خانه: بخش ويژه دکتر طاهر صباحي
  صفحه اختصاصی فیصل مرداسی رئیس قبلی مرکز ملی فرش ایران
  اتحاديه ها
  انجمن ها
  سازمان ها
  شرکت سهامی فرش ایران
  کانون هماهنگی دانش، صنعت و بازار فرش دستباف ایران
  کنفدراسیون صادرات ایران
  سامانه خدمات کسب‌وکار پیـشه
    کليه حقوق متعلق به سايت اطلاع رساني فرش ايران است
نقل مطالب به هر شکل تنها با ذکر عنوان و نشاني سايت مجاز است
CARPETOUR.COM   2000-2009 All Rights Reserved.