بانک جامع اطلاعات فرش و دست بافته های ایران
 

  جستجو
 موزه فرش  
بازرگاني سبحه
 OldCarpet.com  
 مجله گره  
 مجله هالي
 سازمان توسعه تجارت ايران
 Miri Iranian Knots
 ICOC
 Araghchi Carpet
 DOMOTEX
 مرکز ملي فرش
 فرش در آيينه مجلات
 دسترسي اعضا
نام:
رمز عبور:


عضو جديد








 

نظر بدهيد! 

نسخه چاپ

 ارسال براي ديگران

 بازگشت




تاريخ درج: 1/5/82


گزارشی از وضعیت شرکتها و اتحادیه های تعاونی فرش دستباف سراسر کشور در سال 1381



82/5/1 - کارپتور
    
    منبع: تعاون , دوره جدید، تیر 1382 - شماره 142
    سبا خویی
    
    اشاره
    فرش دستباف ایران با نقش جادویی‌ طرح و بافت بدیع و رنگ‌آمیزی ابتکاری‌ ریشه در اعماق فرهنگ و هنر و تاریخ این‌ مرز و بوم دارد.
    این یادگار ارزشمند،میراث دسترنج‌ زنان و مردانی بی‌ریا،باصفا و کسانی‌ است که در این مسیر از شیره جان و نور چشم خود مایه می‌گذارند.
    زادگاه هنر فرشبافی ایران است و با کشف فرش پازریک توسط باستان‌شناسان روسی که احتمالا جزء میراث خاندان هخامنشی بوده قدمت‌ فرش‌بافی به هفت هزار سال قبل می‌رسد. با همه فراز و نشیب‌هایی که در عرصه‌ اقتصاد ایجاد شده است و نیز علیرغم‌ حضور رقبای خارجی لیکن فرش ایران‌ همچنان از نظر برتری تاریخی،فرهنگی و هنری و تجاری در رده اول قرار دارد.
    فرش در حال حاضر علاوه بر ارزش‌ هنری از مهمترین اقلام صادراتی غیر نفتی به شمار می‌رود و صنعت فرش و صنایع وابسته و در ارتباط با آن، کشاورزی،دامداری،ریسندگی،بافندگان، رنگرزی و قالیشویی طیف گسترده‌ای از زحمتکشان کشور را در برمی‌گیرد. وزارت تعاون با توجه به جایگاه ویژه‌ فرش در اقتصاد کشور،ایجاد اشتغال و سهم آن در ارزش افزوده و با عنایت به‌ اهداف،وظایف محوله در راستای ایجاد اشتغال بیشتر رفع محرومیت و رسیدن‌ به عدالت اجتماعی تمهیداتی در زمینه‌ تشکیل، هدایت و حمایت و نظارت از تعاونیهای‌ فرش دستباف به عمل آورده است.
    گزارش حاضر از سه زاویه:
    الف-وضعیت شرکتهای تعاونی فرش‌ دستباف سراسر ایران به تفکیک استان
    ب-وضعیت اتحادیه‌های تعاونی فرش‌ دستباف استانی
    ج-وضعیت شرکتها و اتحادیه‌های‌ تعاونی تحت پوشش اتحادیه سراسری‌ تعاونیهای فرش دستباف ایران به مطالعه‌ پرداخته است.
    بخش دوم این مجموعه‌ شامل اقداماتی است که در خصوص فرش‌ دستباف صورت گرفته است.
    
    وضعیت تعاونیهای فرش دستباف قبل‌ و بعد از ایجاد وزارت تعاون
    قبل از پیدایش وزارت تعاون تعداد 141 تعاونی فرش دستباف در کشور فعال‌ بودند.این تعاونیها با تعداد 142173 نفر عضو،سرمایه‌ای برابر با 841/4573 هزار ریال داشتند.
    پس از تأسیس وزارت تعاون و با حمایتهایی که در سازماندهی شرکتهای‌ تعاونی،اتحادیه‌های استانی و سراسری‌ به عمل آمد این صنعت پیش از پیش رونق‌ گرفت.در این راستا با بهره‌مندی از تسهیلات مقرر در تبصره‌های بودجه‌ حمایتهای مالی و اعتباری صندوق تعاون، مشارکت در برپایی نمایشگاههای متعدد خارجی و داخلی زمینه گسترش تعاونیها و بالتبع آن توسعه بیشتر صادرات فرش‌ فراهم شد.
    این رشد تا سال 1374 ادامه یافت، لیکن در سال 1374 بنا به دلایل مختلف‌ تعاونیها در بازپرداخت تسهیلات دریافتی‌ دچار مشکل گردیدند که اهم دلایل‌ ناتوانی آنها در بازپرداخت تسهیلات‌ مذکور عبارتند از:
    1-تنزل قیمت فرش و کاهش ارزش‌ رسمی دلار
    با عنایت به ارزش برابری نرخ ریال با دلار در قبل و بعد از تاریخ 30 اردیبهشت‌ 1374 و تغییر فاحش نرخ برابری آن از 6700 ریال به 3000 ریال قیمت فرش‌ در بازار تنزل یافت که این امر به خودی‌ خود کاهش مزیت تولید فرش را نیز بدنبال داشت،از طرف دیگر با لغو امتیازات واردات در مقابل صادرات و برقراری پیمان ارزی در همان سال فرش‌ دچار ضربه دیگری شد که منجر به تنزل‌ قیمت فرش به میزان 30 درصد گردید.
    2-رکورد بازار فرش
    نورم شدید داخلی در سال 1374 موجب افزایش قیمت تمام‌شده فرش‌ گردید و همزمان با تثبیت نرخ برابری‌ ریال به دلار صادرات فرش دچار اختلال‌ و در نهایت موجبات رکود بازار فرش‌ گردید.
    3-وجود دیون بانکی
    الزام استفاده کنندگان از تسهیلات‌ بانکی به پرداخت اصل و دیون استفاده‌ شده در سنوات گذشته علیرغم رکود بازار، هزینه‌های مضاعفی را به تعاونیها وارد نمود تا جایی که به موجب محاسبات‌ انجام شده با احتساب نرخ کارمزد بانکی‌ سالیانه از قرار 16 درصد کارمزد، تسهیلات دریافتی با احتساب ضریب‌ تکاثر مربوط به 125 درصد بالغ گردید و از اصل تسهیلات فزونی گرفت و موجبات غیرفعال شدن 395 تعاونی‌ تحت پوشش وزارت تعاون گردید.در حال حاضر حسب آمار ارائه شده از سوی‌ استانها تا پایان سال 1381،945 تعاونی‌ فرش دستباف ثبت گردیده است که از این‌ تعداد 550 تعاونی فعال و 395 تعاونی‌ غیرفعال می‌باشد.در حال حاضر تعداد اعضای تحت پوشش این تعاونیها 16627 نفر و سرمایه ثبت شده این تعاونیها 41644303 هزار ریال می‌باشد همچنین تعداد بافنده تحت پوشش‌ 115862 نفر می‌باشد.
    افزون بر این تعداد اتحادیه‌های استانی‌ 15 اتحادیه می‌باشد که 11 اتحادیه فعال‌ و 4 اتحادیه از این تعداد غیرفعال است. همچنین تعداد تعاونیهای تحت پوشش‌ اتحادیه‌های استانی 409 شرکت و سرمایه ثبتی آنها 9872466 هزار ریال‌ و تعداد بافنده تحت پوشش اتحادیه‌ 55950 نفر می‌باشد.
    با تشکیل اتحادیه شرکتهای تعاونی‌ استانی و فراهم آمدن مقدمات تأسیس‌ اتحادیه در سایر استانها اتحادیه سراسری‌ تعاونیهای تولید کنندگان فرش دستباف‌ ایران با عضویت 84 شرکت و اتحادیه‌ تعاونی به منظور ایجاد هماهنگی در بازاریابی،برگزاری نمایشگاههای داخلی و خارجی و کمک به امر صادرات فرش و وادرات مواد اولیه موردنیاز شرکتهای‌ تعاونیهای تحت پوشش وزارت تعاون در سال 1373 مهیا شد.
    به‌طور کلی و در مجموع تعاونیهای‌ فرش در دو گرایش فعالیت می‌کنند:1- تولیدکنندگان فرش دستباف 2-تأمین نیاز تولیدکنندگان فرش
    اطلاعات شرکتهای و اتحادیه‌های‌ تعاونی استانی فرش دستباف
    همانطور که از جداول مندرج در گزارش برمی‌آید که در مجموع از تعداد 15 اتحادیه استانی 11 اتحادیه تعاونی‌ فعال و 4 اتحادیه تعاونی غیرفعال‌ می‌باشند که تعداد بافندگان تحت پوشش‌ آنها 55950 نفر است.
    همچنین در مجموع از تعداد 945 تعاونی فرش دستباف که در استانها فعالیت می‌نمایند، 55 تعاونی فرش فعال‌ می‌باشند که موجبات اشتغال 115862 نفر قالیباف را فراهم آورده‌اند. در عین‌ حال با حمایتهایی که توسط بخش تعاونی‌ صورت می‌گیرد و با تمهیداتی که در این‌ خصوص انجام گرفته است امید می‌رود که تعاونیهای غیرفعال به مرور فعالیت‌ خود را مجددا آغاز نمایند.
    
    اقدامات انجام شده در خصوص‌ مسائل و مشکلات تعاونیهای‌ فرش دستباف
    همان‌گونه که قبلا نیز مطرح گردید به موجب تبصره 4 قوانین بودجه سالهای‌ 1374 لغایت 1376 و همچنین از محل‌ اعتبارات تبصره 3 سالهای 1377 لغایت‌ 1381 تسهیلات بانکی و اعتباری جهت‌ تأمین نهادها و سرمایه در گردش در اختیار تعاونیهای فرش دستباف قرار می‌گیرد.مع الوصف تعاونیها به دلیل تنزل‌ قیمت فرش و کاهش ارزش رسمی دلار در سال 1374 و رکود بازار فرش و وجود دیون بانکی در بازپرداخت تسهیلات‌ فوق الاشاره دچار مشکل گردیدند.
    
    در این میان وزارت تعاون به منظور ممانعت از افزایش تعهدات مالی دولت و حمایت از شرکتها و اتحادیه‌های‌ تولیدکنندگان فرش دستباف و تضمین و تثبیت بقای فعالیت آنها طی نامه شماره‌ 2854/1 مورخ 17/6/1379 از سازمان‌ مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تقاضا کرد که کل جرائم دیرکرد با احتساب سود بخشوده شده آن سازمان نیز طی نامه‌ شماره 86880/42911/105 مورخ‌ 8/4/1381 مراتب را به بانک مرکزی‌ جمهوری اسلامی ایران اعلام و در نهایت‌ بانک مرکزی از بانک کشاورزی خواستار ارائه اطلاعات جامع و کامل شد.پس از برگزاری جلسات متعدد و بررسی آمار اخذ شده از استانها توسط کارشناس‌ مسؤول تعاونیها فرش دستباف این‌ وزارتخانه و بانک کشاورزی آمار مربوطه‌ توسط بانک کشاورزی به شماره‌ 8635/80 مورخ 25/6/1380 به بانک‌ مرکزی اعلام گردید.در این راستا بانک‌ مرکزی نیز طی نامه شماره الف/3626 مورخ 28/7/1380 اعلام نمود که‌ موضوع«استمهال بدهی‌های‌ استفاده کنندگان از تسهیلات تبصره 4 سابق و تبصره 3 فعلی در موارد قالیبافی و صنعت فرش و همچنین بخشودگی جرائم‌ آنها»در چهلمین جلسه کمیسیون‌ اعتباری بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ ایران مورخ 18/7/1380 مطرح و با درخواست مزبور منوط به ارائه‌ مجوزهای لازم و تضمین کافی برای‌ استمهال و بازپرداخت اقساط در برنامه‌ زمانبندی مشخص از سوی دولت و یا سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور مورد موافقت قرار گرفته است.در این‌ چارچوب به منظور اخذ مجوزهای مورد درخواست بانک مرکزی در تاریخ‌ 23/8/1380 طی نامه شماره 4337/1 با جناب آقای دکتر ستاری‌فر معاون محترم‌ رئیس جمهور و رئیس‌ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور مکاتبه صورت گرفت و برنامه زمانبندی‌ بازپرداخت اقساط طی‌ نامه شماره 15009/5 مورخ 5/12/1380 به‌ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور اعلام‌ گردید.
    در کنار مکاتبات‌ عدیده دیگر با سازمان‌ مدیریت و برنامه‌ریزی‌ کشور،در تاریخ‌ 10/5/1381 طی نامه‌ شماره 7234/1 بعنوان‌ جناب آقای دکتر عارف‌ نامه‌ای به منظور رفع‌ موانع و مشکلات‌ صنعت فرش کشور با امضای وزیران محترم‌ تعاون،جهاد کشاورزی‌ و بازرگانی جهت طرح‌ موضوع در جلسه هیأت‌ محترم وزیران و شورای‌ اقتصاد تهیه و ارسال‌ گردید که در نهایت در مهر ماه 1381 شورای‌ اقتصاد طرح کلی را مورد بررسی قرار داده لیکن تا کنون علیرغم پیگیریهای‌ متعدد و مکاتبات دیگر موضوع به تأیید هیأت محترم وزیران‌ نرسیده است که امید است تا در اولین‌ جلسه شورای اقتصاد موضوع مطرح و به‌ نتیجه برسد.
    در خصوص آئین‌نامه اجرایی قانون‌ بیمه بازنشستگی،فوت و از کار افتادگی‌ بافندگان قالی،قالیچه،گلیم و زیلو نیز پس‌ از مکاتبات و پیگیریهای متعدد و برگزاری جلسات با سازمان تأمین‌ اجتماعی در تاریخ 22/7/1380 طی نامه‌ شماره 62089/5000 سازمان تأمین‌ اجتماعی آئین‌نامه و بخشنامه مربوطه را ارسال نمود که وزارت تعاون نیز مراتب‌ را طی نامه شماره 9021/30/5 مورخ‌ 12/8/1380 به ادارات کل تعاون استانها منعکس نموده و در تاریخ 1/8/1381 آمار درخواست کنندگان بیمه از استانها به سازمان تأمین اجتماعی و سازمان‌ مدیریت و برنامه‌ریزی کشور جهت‌ اقدامات بعدی ارسال گردید.
    همچنین در جلسات میز فرش و کمیته‌های تخصصی آن نماینده وزارت‌ تعاون،اتاق تعاون جمهوری اسلامی ایران‌ و اتحادیه سراسری تعاونیهای‌ تولید کنندگان فرش دستباف ایران شرکت‌ می‌نمایند تا تصمیمات لازم در خصوص‌ بهبود و ساماندهی و رفع موانع صنعت‌ فرش دستباف گرفته شود.در این بخش‌ اهم مصوبات و تصمیمات کمیته‌های‌ یاد شده به شرح زیر ارائه می‌گردد:
    1-طرح و تصویب و اجرای آیین‌نامه‌ اجرایی بیمه بازنشستگی فوت و از کار افتادگی بافندگان قالی و قالیچه و گلیم و زیلو
    2-طرح و تصویب مجتمع‌های بزرگ و متمرکز قالی بافی به منظور بالا بردن سطح‌ معیشتی قالی بافان-تأمین بهداشت و سلامت بافندگان فرش،کنترل دقیق بر کیفیت فرش دستباف و استفاده از مواد اولیه مرغوب
    3-بررسی تشکیل سازمان عالی فرش‌ به منظور ایجاد متولی برای فرش دستباف
    4-جلوگیری از صدور فرشهایی با مشخصات زیر از ابتدای سال 1382
    1-4 فرشهایی که در تولید آنها از پشم‌ دباغی شده استفاده شده است
    2-4 جلوگیری از بافت فرشهایی که‌ در آنها الیاف مصنوعی به کار می‌رود.
    3-4 فرشهایی که فاقد شناسنامه بافت‌ باشند.
    4-4 ممانعت از بافت فرشهایی که در بافت آنها از گره کمانشی استفاده می‌شود.
    
    5-در خصوص موارد بالا مقرر شده‌ است که شبکه تعاون و اتحادیه‌های‌ تعاونی در جهت رساندن مواد اولیه‌ مرغوب به قالیبافان در اقصی نقاط کشور عمل نمایند که در این جهت پیشنهاد می‌شود تا شبکه تعاونیهای فرش با نرخ‌ ترجیهی مواد اولیه را به قالیبافان برساند.
    6-در خصوص راه‌حلهای جلوگیری از مشکل تولید و مصرف پشم دباغی شده در صنعت فرش،کمیته تولید میز فرش‌ موضوع را پیگیری می‌نماید.
    7-در میز فرش مقرر شده است‌ فروشندگان داخلی از تاریخ 1/1/1382 در فاکتورهای فروش خود صراحتا موضوع استفاده یا عدم استفاده از پشم‌ دباغی شده،الیاف مصنوعی و همچنین‌ بی‌گره بودن فرشهای بافته شده را به‌طور شفاف تعیین کنند.
    8-همچنین واحدهای تابعه شرکت‌ سهامی فرش،تعاونیها،نهادها و مؤسسات‌ تولید کننده و فروشندگان فرش در اظهارنامه‌هایی که به گمرک تسلیم‌ می‌نماید،موظفند که در فاکتورهای‌ فروش خود عدم استفاده از پشم دباغی‌ شده،الیاف مصنوعی و همچنین بی‌گره‌ نبودن فرشهای فروخته شده را صراحتا قید نمایند.
    9-همچنین میز فرش در خصوص‌ تدوین طرح جامع تبلیغات فرش ایران‌ گامهای مثبتی برداشته است.
    10-در عین حال لزوم الصاق شناسنامه‌ به فرشهای صادراتی در آخرین جلسه میز فرش مطرح گردید و مقرر شده آرم ویژه‌ای‌ که مظهر اصالت و هنر فرش ایرانی است‌ طرح و انتخاب گردد که این آرم مشخص‌ کننده طرح فرش،اندازه،رنگ متن،تعداد گره،شماره سریال،کد صادرکننده و مواد اولیه به کار رفته در فرش باشد.
    11-در خصوص مجوز خروج فرش‌ همراه مسافر نیز همانگونه که اعلام شده‌ است خروج فرش همراه مسافر تا سقف‌ 20 متر مربع مجاز و محدودیتی از نظر تعداد قطعات فرش تا سقف متراژ ذکر شده وجود ندارد و علاوه بر این‌ مسافر می‌تواند از مرزهای زمینی و دریایی نیز فرش خارج نماید لیکن برای‌ کشورهای زیارتی عراق،سوریه،عربستان‌ خروج فرش غیر قانونی ولی برای‌ کشورهای حوزه خلیج فارس آزاد می‌باشد.
    12-برگزاری سمینارها همایشهایی‌ در خصوص مسائل و مشکلات و راهکارهای اجرایی در استانها نیز از جمله اقدامات میز فرش می‌باشد. 




 
  رويدادها
  مقالات
  گفتگو
  دنياي نشر
  گزارش
  نقد و نظر
  قوانين و مقررات
    کليه حقوق متعلق به سايت اطلاع رساني فرش ايران است
نقل مطالب به هر شکل تنها با ذکر عنوان و نشاني سايت مجاز است
CARPETOUR.COM   2000-2009 All Rights Reserved.