بانک جامع اطلاعات فرش و دست بافته های ایران
 

  جستجو
 موزه فرش  
بازرگاني سبحه
 OldCarpet.com  
 مجله گره  
 مجله هالي
 سازمان توسعه تجارت ايران
 Miri Iranian Knots
 ICOC
 Araghchi Carpet
 DOMOTEX
 مرکز ملي فرش
 فرش در آيينه مجلات
 دسترسي اعضا
نام:
رمز عبور:


عضو جديد












 

نظر بدهيد! 

نسخه چاپ

 ارسال براي ديگران

 بازگشت




تاريخ درج: 6/4/99   ایسکانیوز


شگفتی های فرش ایرانی به زبان موسیقی؛
موسیقی نواحی مانند فرش نواحی است


نخستین انتشار در سایت اطلاع رسانی فرش ایران: ۸۶/۱۲/۲۱ ویرایش: ۹۹/۰۴/۰۶ نوع ویرایش: به روز رسانی تاریخ


۸۶/۱۲/۲۱ - سایت اطلاع رسانی فرش ایران - کارپتور
    
    

    
    دکترمحمد سریر در یادداشتی به لزوم توجه به فرش ایرانی اشاره کرد و همخونی آن با موسیقی را از ویژگی های هنر ایرانی دانست . متن زیر به نقل از خانه موسیقی نگاه رییس هیات مدیره این خانه را به فرش ایرانی و موسیقی نشان می دهد.
    
    در دو قرن اخیر هیچ انسان فرهیخته ای در سراسر جهان نیست که این باور را نداشته باشد که فرش یکی از اصیل ترین نشانه های شناخت هنر و فرهنگ ایرانی در میان مردمان کشورهای دیگر به ویژه طبقه فرهنگی آنان بوده است.
    
    ایران با فرش به عرصه فرهنگ و هنر جهان قدم گذاشت و فرش همواره به عنوان یک پدیده و کالای هنری مانند یک تابلوی نفیس معرفی و شناخته می شده و متاسفانه امروز خود ما شأن آن را در حد یک وسیله مصرفی، در حد جاروبرقی و یخچال و لباس که بعد از مدتی باید به دور انداخت پایئن آوردیم. نه تنها در داخل بلکه هیچ ملتی را نمی توان یافت که برای تحریف هنر ملی خودش که پایه های اقتصادی و فرهنگی صدها ساله دارد چنین ناآگاهانه اقدام نماید.
    
    از سوی دیگر موسیقی گذشته ما با توجه به اینکه روش های نوشتاری مشخصی برای موسیقی وجود نداشته یا ما از آن اطلاع کافی نداریم مکتوم مانده است. ما نمی دانیم نغمه هایی که در گوشه های دستگاه های موسیقی ما مترنم است آیا همان نغماتی است که صدها سال قبل نیز وجود داشته و زیر بنای بخشی از هویت ملی و فرهنگی ما را تشکیل می دهد. در موزه فرش آثاری وجود دارد که به سده های دور گذشته باز می گردد و چنانچه از این راه پیوند بیابیم که به نوعی ما را به سوی این نغمه ها رهنمون شود می توان به بخشی از این هویت گذشته دست یافت.
    
    البته نگرش و دستیابی به یک دیدگاه و دستاوردهای ملموس و قابل استناد در این زمینه نیاز به پژوهشی گسترده دارد. پس می توان یک دیدگاه کلی و تطبیقی به این مقوله داشت تا شاید نشانه هایی به دست بیاید و انگیزه ای باشد برای اهل هنر و پژوهندگان که در این زمینه به صورت عمیق تر و گسترده تری کار کنند.
    
    در موسیقی همانند هنر فرش خلاقیت های هنرمند در دو مسیر شکل می گیرد. در واقع خط افقی ملودی و خط عمودی ترکیب اصوات مختلف را شکل می دهد و جذبه های خلاقه در هر دو وجه را به مخاطب منتقل می سازد. در فرش نیز چنین است یعنی ما یک تار داریم و یک پود و بر روی آن با نخ های دیگری دانه دانه اشکالی را ایجاد می کنیم و با رنگ های متفاوت که می تواند نمادی از سازبندی در موسیقی شناخته شود، خلاقیت هنری در این اثر تکمیل می شود.
    
    در موسیقی نیز دقیقا چنین است. با یک نگاه مقایسه ای ما یک تار داریم که خط افقی موسیقی ماست که به آن ملودی یا نغمه می گوئیم. از سوی دیگر خط دیگری نیز به صورت عمودی قابل رویت است که در تداوم خط افقی در مسیر عمودی نیز یک نت دیگر نشانده شده است.
    
    اگر مسیر یک پود را که عمودی حرکت می کند در یک فرش پیگیری کنیم از بالای نخ های مختلفی با رنگ های متفاوت بر روی آن گره خورده است که همگی با هم در یک مجموعه معنا پیدا می کن و اشکال مختلف را می سازد و مابقی را شکل می دهد. برای رسیدن به یک دیدگاه تطبیقی در موسیقی و فرش باید اساسا از بافت شروع کنیم بافت یا texture واژه ای است که در هر دو مقوله هنری مطرح است.
    
    بافت در فرش تقریبا قابل درک و تصور برای عموم است. لیکن در یک قطعه موسیقی که می شنویم نت هایی در خط افقی داریم که در کنار هم یک نغمه را تشکیل می دهدو این صدا در استمرار خود ملودی قرار گرفته است در اینجا رنگ ها اهمیت ویژه ای دارند. رنگ ها در موسیقی در بهره گیری از سازهای مختلف تعریف می شوند. رنگ ها تاثیر یک تصویر را در ذهن متمایز می کنند و در موسیقی ارائه یک نغمه با یک ساز طبعا تاثیر متفاوتی با اجرای آن نغمه به وسیله یک ارکستر بزرگ را کاملا احساس کرد و شنید. یک موتیف (مثل یک گل در فرش، یا نغمه کوتاه در موسیقی) در بخش های مختلف با رنگ های مختلف تصویر شده است که رنگ ها می تواند به اجرای آن موتیف با یک ساز و یا سازهای مختلف و در حالتی که رنگ های مختلف در آن موتیف است که به صورت همنوازی اجرا شده تعبیر شود.
    
    یک فرش در واقع یک پارتیتوراست که خطوط افقی و خط عمودی یک اثر هنری را در دل خود جای داده است. در سوی دیگر فرش از جهت ذات و تعلق نغمگی بر اساس آن طرح و انگاره هایی که بر روی آن نقش شده است به موقعیت و منطقه جغرافیایی با ویژگی های خاص محیطی و اجتماعی آن مرتبط است.
    
    به همین ترتیب در موسیقی آذری، موسیقی کردی، موسیقی خراسان، موسیقی سیستان و بلوچستان همان طرح های خاص موسیقایی منطقه مربوطه اش را منعکس می کند. بر جبین یک فرش که در منطقه جغرافیایی خاصی از کشور بافته شده است انگاره های ویژه آن منطقه به نشانه فرهنگ قومی و سرگذشت و روزگار پیشین آنان نقش بسته است. نغمه هایی که قالیبافان این مناطق در هنگام بافت می خوانند و طی سالیان بسیار تکرار می کنند. این آوازها در طرح ها و رنگ ها و حتی نوع گره ای که انتخاب می کنند موثر بوده و منش های فرهنگی و اجتماعی آنان را منعکس ساخته است. اگر با گوش جان به این نغمه ها گوش کنید مسلما بر روی این خلاقیت های عظیم هنری رقصان و دست افشان خواهید شد و نغمه هایی نهفته در میان آن را با همه زیبایی خواهید شنید.
    
    در باره محمد سریر:
    محمد سریر متولد ۱۳۲۳، تحصیلات خود را در رشته ی موسیقی از کنسرواتور آزاد هنرستان عالی موسیقی آغاز و در رشته ی موسیقی دانشگاه هنرهای زیبای تهران ادامه داده، در آکادمی موسیقی و هنرهای زیبای وین ( اتریش ) در رشته ی آهنگسازی به پایان رسانیده است و در این زمینه در دانشگاه به تدریس اشتغال دارد. توانایی های وی در نواختن سازهای بین المللی و سنتی و شناخت وی از موسیقی ملی و بومی ایران امکانات مؤثری را جهت تصنیف آثاری با بهره گیری از جنبه های فنی موسیقی بین المللی و ظرفیت های موسیقی ملی در اختیار این آهنگساز قرار داده است. تحصیل در زمینه های اقتصاد و علوم سیاسی و کسب مدارج علمی و تالیف کتب و مقالات مختلف ابعاد ویژه ای به نگرش علمی و خلاقیتهای هنری این آهنگساز بخشیده است.
    
    محمد سریر کار آهنگسازی را از سال ۱۳۴۵ آغاز و تصنیف بیش از هفتاد اثر آوازی، موسیقی توصیفی، موسیقی متن فیلم و سریال ، حاصل تلاش وی طی این سالها بوده است. بسیاری از آهنگهای خاطره انگیز محمد نوری از ساخته های این آهنگساز است.
    
    وی مدتی به عنوان رایزن فرهنگی و علمی ایران درمقر اروپایی ملل متحد در ژنو فعالیت می‌‏کرده و در حال حاضر به عنوان استاد موسیقی دردانشکده های موسیقی مشغول تدریس و تحقیق است. دکتر سریر همچنین مقالات و تالیفات بسیاری در زمینه موسیقی نوشته که در داخل و خارج از کشور به چاپ رسیده است .وی ساخت موسیقی متن فیلم و سریال های تلویزیونی را از سال ۱۳۵۰ وآهنگ سازی رادیو را از سال ۱۳۴۵ آغاز کرده است.
    
    
     




 
  رويدادها
  مقالات
  گفتگو
  دنياي نشر
  گزارش
  نقد و نظر
  قوانين و مقررات
    کليه حقوق متعلق به سايت اطلاع رساني فرش ايران است
نقل مطالب به هر شکل تنها با ذکر عنوان و نشاني سايت مجاز است
CARPETOUR.COM   2000-2009 All Rights Reserved.